Jak melatonina wpływa na starzenie się skóry: nowe badania

Melatonina od lat kojarzona jest głównie z "hormonem nocy", który reguluje nasz rytm dobowy i zapewnia spokojny sen. Jednak współczesna dermatologia i kosmetologia coraz częściej patrzą na ten związek z zupełnie nowej perspektywy. Okazuje się, że melatonina to jeden z najpotężniejszych antyoksydantów, jakimi dysponuje nasz organizm, a jej rola w zachowaniu młodości skóry wykracza daleko poza dbanie o nocny odpoczynek.

W dobie rosnącej świadomości na temat ochrony przed stresem oksydacyjnym i zanieczyszczeniami środowiska, nowe badania rzucają światło na potencjał melatoniny jako tarczy chroniącej komórki przed przedwczesnym starzeniem. Czy ten naturalny hormon może stać się kluczowym elementem strategii anti-aging? Przyjrzyjmy się, jak melatonina wspiera procesy naprawcze skóry i co na ten temat mówią najnowsze doniesienia naukowe.

Czym jest melatonina i jak działa w organizmie

Melatonina to hormon produkowany głównie przez szyszynkę, którego wydzielanie regulowane jest przez rytm dobowy. Najwyższe stężenie osiąga w nocy, sygnalizując organizmowi potrzebę snu i regeneracji. Z wiekiem naturalna produkcja melatoniny stopniowo maleje, co może wpływać nie tylko na jakość snu, ale także na procesy naprawcze zachodzące w organizmie, w tym w skórze.

Na rynku dostępnych jest wiele suplementów zawierających melatoninę, stosowanych głównie w celu poprawy jakości snu. Jednym z przykładów jest produkt dostępny tutaj: https://gemini.pl/swanson-melatonin-melatonina-1-mg-120-kapsulek-0047323

Oprócz regulacji rytmu snu i czuwania melatonina wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne oraz przeciwzapalne. Neutralizuje wolne rodniki, chroni DNA komórek przed uszkodzeniami oraz wspiera funkcjonowanie mitochondriów — struktur odpowiedzialnych za produkcję energii w komórkach. Te właściwości sprawiają, że melatonina jest coraz częściej badana w kontekście procesów starzenia.

Melatonina jako silny antyoksydant

Jednym z najlepiej poznanych mechanizmów działania melatoniny jest jej zdolność do neutralizowania reaktywnych form tlenu. Badania wskazują, że melatonina może działać skuteczniej niż niektóre klasyczne antyoksydanty, ponieważ nie tylko neutralizuje wolne rodniki, ale także stymuluje aktywność enzymów antyoksydacyjnych.

W kontekście skóry oznacza to lepszą ochronę przed uszkodzeniami wywołanymi promieniowaniem UV, zanieczyszczeniem środowiska oraz stresem oksydacyjnym. Ograniczenie tych procesów może spowalniać degradację włókien kolagenowych oraz zmniejszać ryzyko przedwczesnego starzenia.

W badaniach (Melatonin and its metabolites ameliorate ultraviolet B-induced damage in human epidermal keratinocytes, Zorica Janjetovic, 2014 Aug;57(1):90-102. doi: 10.1111/jpi.12146. Epub 2014 Jun 28) opublikowanych m.in. w "Journal of Pineal Research" wykazano, że melatonina stosowana miejscowo penetruje warstwę rogową naskórka i dociera do głębszych warstw skóry. Naukowcy udowodnili, że melatonina aktywuje specyficzne receptory (MT1 i MT2), które stymulują produkcję enzymów antyoksydacyjnych wewnątrz komórek. Dzięki temu skóra staje się znacznie bardziej odporna na uszkodzenia wywołane promieniowaniem UV (rumień, degradacja kolagenu) w porównaniu do grupy niestosującej melatoniny.

Wpływ melatoniny na regenerację skóry

Noc jest kluczowym momentem dla procesów naprawczych skóry. W tym czasie komórki intensywnie się regenerują, zwiększa się synteza kolagenu oraz aktywowane są mechanizmy naprawy DNA. Melatonina wspiera te procesy poprzez regulację rytmów okołodobowych oraz poprawę jakości snu.

Badania sugerują (Melatonin in the skin: synthesis, metabolism and functions, Andrzej Slominski,2008 Jan;19(1):17-24. doi: 10.1016) , że odpowiedni poziom melatoniny może przyczyniać się do szybszej regeneracji naskórka, poprawy bariery ochronnej skóry oraz zwiększenia jej odporności na czynniki zewnętrzne. Lepsza regeneracja przekłada się na bardziej jednolity koloryt skóry, większą elastyczność oraz zdrowszy wygląd.

Nowe badania nad działaniem przeciwstarzeniowym

W ostatnich latach naukowcy skupili się na analizie wpływu melatoniny na procesy komórkowe związane ze starzeniem. Wyniki wskazują, że może ona:

• zmniejszać aktywność enzymów degradujących kolagen,
• ograniczać stan zapalny w tkankach,
• poprawiać funkcjonowanie mitochondriów,
• chronić komórki macierzyste skóry,
• wspierać procesy naprawy DNA.

Niektóre badania (Clinical evidence of the efficacy and safety of a new 3-in-1 anti-aging topical night serum-in-oil containing melatonin, bakuchiol, and ascorbyl tetraisopalmitate: 103 females treated from 28 to 84 days, David J Goldberg, 2019 Jun;18(3):806-814) wskazują również na zdolność melatoniny do modulowania szlaków sygnałowych związanych ze starzeniem komórkowym, co może mieć znaczenie w profilaktyce zmian związanych z wiekiem.

Melatonina w kosmetyce i suplementacji

Melatonina pojawia się nie tylko w suplementach diety, ale także w kosmetykach pielęgnacyjnych. W preparatach stosowanych miejscowo może działać ochronnie, zmniejszać stres oksydacyjny oraz wspierać regenerację skóry po ekspozycji na promieniowanie UV.

Suplementacja melatoniny jest natomiast rozważana głównie w kontekście poprawy jakości snu, co pośrednio może wpływać na kondycję skóry. Warto jednak pamiętać, że efekty jej stosowania mogą być indywidualne, a decyzję o suplementacji najlepiej skonsultować ze specjalistą.

Bezpieczeństwo stosowania melatoniny

Melatonina jest generalnie uznawana za substancję bezpieczną przy krótkotrwałym stosowaniu w odpowiednich dawkach. Możliwe działania niepożądane obejmują senność w ciągu dnia, bóle głowy lub zawroty głowy. Nie jest ona zalecana dla wszystkich grup pacjentów, szczególnie osób przyjmujących niektóre leki lub cierpiących na choroby przewlekłe.

Z tego względu ważne jest stosowanie preparatów zgodnie z zaleceniami oraz świadome podejście do suplementacji.

Czy melatonina może spowolnić starzenie skóry?

Obecny stan badań wskazuje, że melatonina posiada znaczący potencjał ochronny i przeciwstarzeniowy dzięki swoim właściwościom antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym oraz wspierającym regenerację komórek. Może chronić skórę przed uszkodzeniami środowiskowymi, wspierać procesy naprawcze i poprawiać jej ogólną kondycję.

Jednocześnie naukowcy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania kliniczne, aby w pełni potwierdzić jej skuteczność w profilaktyce starzenia skóry. Mimo to melatonina pozostaje jednym z najbardziej obiecujących związków badanych obecnie w kontekście zdrowia skóry i procesów anti-aging.